{"id":4144,"date":"2017-11-12T16:18:18","date_gmt":"2017-11-12T16:18:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/?p=4144"},"modified":"2017-11-12T16:18:18","modified_gmt":"2017-11-12T16:18:18","slug":"filosofia-ecletica-preparou-recepcao-do-catolicismo-pela-providencia-divina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/index.php\/2017\/11\/12\/filosofia-ecletica-preparou-recepcao-do-catolicismo-pela-providencia-divina\/","title":{"rendered":"A filosofia ecl\u00e9tica preparou a recep\u00e7\u00e3o do catolicismo, pela Provid\u00eancia divina"},"content":{"rendered":"<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">Em Num\u00eanio de Apam\u00e9ia (s\u00edrio, que viveu l\u00e1 pelo s\u00e9culo II d.C.), h\u00e1 a mesma id\u00e9ia de Trindade, que consta em Eudoro, e foi tamb\u00e9m acolhida por Plotino. Num\u00eanio era plat\u00f4nico e pitag\u00f3rico. Num\u00eanio explicava que h\u00e1 o Pai, que \u00e9 o Bem personalizado; h\u00e1 o Demiurgo; e h\u00e1 a Alma do mundo. Num\u00eanio era bem ecum\u00eanico e apreciador da sabedoria oriental. Os textos mais importantes de Num\u00eanio foram conservados por Eus\u00e9bio, especialmente os fragmentos das obras &#8220;Sobre o Bem&#8221; e &#8220;Sobre a infidelidade dos acad\u00eamicos [ligados a Carn\u00e9ades] a Plat\u00e3o&#8221;, onde Eus\u00e9bio elogia o platonismo m\u00e9dio, e mostra a boa conformidade de seus conte\u00fados intelectuais com as ideias cat\u00f3licas. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">O neoplatonismo de Plotino tamb\u00e9m era ecl\u00e9tico, acolhendo vastas por\u00e7\u00f5es de estoicismo, de neopitagorismo e de aristotelismo, como fica evidente nos textos de Porf\u00edrio e Proclo. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">O mesmo ocorre com os textos de Plutarco de Queron\u00e9ia e de Galeno. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">O estoicismo m\u00e9dio e o platonismo m\u00e9dio eram ecl\u00e9ticos e ecum\u00eanicos. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">Da mesma forma, era ecl\u00e9tico o neopitagorismo de Moderado de Gades (fl. c. 90), de Nic\u00f4maco de Gerasa (fl. c. 140) e de Num\u00eanio de Apam\u00e9ia (fl. c. 150). O neopitagorismo floresceu no s\u00e9culo I a.C., sendo tamb\u00e9m uma prepara\u00e7\u00e3o cultural para o cristianismo. Os textos \u201cDitos \u00e1ureos\u201d, \u201cS\u00edmbolos\u201d e \u201cCartas\u201d, atribu\u00eddos a Pit\u00e1goras, datam do s\u00e9culo I a.C., tendo conte\u00fados pr\u00f3ximos \u00e0s id\u00e9ias hebraicas. Da mesma forma, os textos de Ocello e os textos atribu\u00eddos a Hermes Trimegisto, formando a corrente do hermetismo, com muitos pontos coincidentes com o catolicismo. O principal neopitag\u00f3rico foi Num\u00eanio de Apam\u00e9ia, cidade s\u00edria pr\u00f3xima a Tarso, a p\u00e1tria de S\u00e3o Paulo. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">O ecletismo foi bem elogiado por Diderot, na \u201cEnciclop\u00e9dia\u201d, sendo o ecletismo o n\u00facleo da filosofia cl\u00e1ssica, recepcionada pela Igreja, formando a filosofia crist\u00e3. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">Nesta recep\u00e7\u00e3o, a Igreja recepcionou tamb\u00e9m o melhor da teoria pol\u00edtica grega, da teoria jusnaturalista democr\u00e1tica, bem exposta por S\u00f3focles, por Eur\u00edpedes, por Plat\u00e3o (no livro \u201cProt\u00e1goras\u201d, tamb\u00e9m chamado de \u201cPol\u00edtico\u201d), por Arist\u00f3teles (no livro \u201cPol\u00edtica\u201d e nas obras \u00e9ticas) e tamb\u00e9m pelos est\u00f3icos, cujos textos foram bem coletados por Arnim. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">A principal estrela do platonismo m\u00e9dio foi o fil\u00f3sofo judeu F\u00edlon de Alexandria (25 a.C. a 50 d.C.). F\u00edlon \u00e9 como que o precursor da filosofia crist\u00e3, pois une o melhor das id\u00e9ias hebraicas com o melhor das id\u00e9ias da Paid\u00e9ia. F\u00edlon de Alexandria foi a continuidade, dentro do juda\u00edsmo, da \u201cSeptuaginta\u201d, dos livros \u201cSabedoria\u201d, \u201cEclesi\u00e1stico\u201d, \u201cTobias\u201d, \u201cMacabeus\u201d, \u201cJudite\u201d e outros. A linha de F\u00edlon \u00e9 tamb\u00e9m a linha dos fariseus, de Hilel, de Gamalieu e de outros. Esta linha foi, em parte, mantida no \u201cTalmud\u201d e tamb\u00e9m na \u201cCabala\u201d, pejada de id\u00e9ias sobre a Trindade e de id\u00e9ias pr\u00f3ximas do catolicismo. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">Antes de F\u00edlon, entre os plat\u00f4nicos m\u00e9dio, houve C\u00edcero, que, na \u00faltima obra que escreveu, &#8220;Dos deveres&#8221; (III,20) resume bem o esp\u00edrito aberto e ecum\u00eanico do platonismo m\u00e9dio: &#8220;enquanto a mim, a nossa Academia concede-me ampla liberdade para defender, com pleno direito, qualquer opini\u00e3o que me pare\u00e7a veross\u00edmil&#8221;. C\u00edcero continuou a linha de s\u00ednteses abertas (ecletismo sadio) de Ant\u00edoco, de Pan\u00e9cio e de Posid\u00f4nio. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">Possid\u00f4nio de Apam\u00e9ia (135-50 a.C.), outro s\u00edrio, deu continuidade ao trabalho de Pan\u00e9cio de Rodes (185-125 a.C.). Apam\u00e9ia \u00e9 a antiga Quibotos, mencionada na B\u00edblia. O termo &#8220;quibotos&#8221; significa &#8220;arca&#8221;. No reinado de S\u00e9timo Severo (193-211), foi cunhada uma moeda em Apam\u00e9ia, representando uma arca (navio) com o nome de No\u00e9. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">A influ\u00eancia b\u00edblica e semita difundia-se no Imp\u00e9rio Romano. Parte desta difus\u00e3o ocorria pela via do mitra\u00edsmo, do zoroastrismo, que era a religi\u00e3o oficial do Imp\u00e9rio Parta. O zoroastrismo \u00e9 baseado principalmente em id\u00e9ias semitas e hebraicas, geradas, tudo indica, pelas di\u00e1sporas de 721 a.C. e de 586 a.C. especialmente dirigidas a terras da M\u00e9dia, a terra de origem do zoroastrismo. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">A cidade de Rodes encarregou Possid\u00f4nio da defesa de seus interesses junto a Roma, o que mostra a milit\u00e2ncia pol\u00edtica dos est\u00f3icos. Possid\u00f4nio foi amigo de Pompeu e foi professor de C\u00edcero. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">A s\u00edntese ecl\u00e9tica de Possid\u00f4nio foi feita na mesma linha do trabalho posterior de s\u00edntese de Ant\u00edoco de Ascal\u00e3o, que dirigiu a Academia de Plat\u00e3o, nos anos de 85 a 69 antes de Cristo. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">Ant\u00edoco elaborou uma s\u00edntese entre platonismo e estoicismo, chegando ao ponto de afirmar que o estoicismo tinha conservado as id\u00e9ias de Plat\u00e3o. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">C\u00edcero teve como mestres Possid\u00f4nio e Ant\u00edoco, o que mostra a raz\u00e3o de C\u00edcero ser uma s\u00edntese de estoicismo m\u00e9dio com platonismo m\u00e9dio. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">Por estas e outras raz\u00f5es, C\u00edcero soube elaborar uma s\u00edntese de platonismo ecl\u00e9tico, com estoicismo ecl\u00e9tico e aristotelismo. S\u00edntese que foi ampliada por S\u00eaneca, que apreciava muito os trabalhos filos\u00f3ficos de C\u00edcero.\u00a0<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">Conclus\u00e3o: como explicou S\u00e3o Clemente de Alexandria, o melhor da Paid\u00e9ia atuou como prepara\u00e7\u00e3o pedag\u00f3gica para o cristianismo. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">Esta proposi\u00e7\u00e3o foi aceita por Marx, com base nos trabalhos do te\u00f3logo Bruno Bauer, o melhor amigo do jovem Marx, de 1839 a 1841, em Bonn, na Alemanha. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">O ecletismo da Paid\u00e9ia foi recepcionado pelo cristianismo, pela Igreja, formando a \u201cfilosofia crist\u00e3\u201d, sempre aberta e ecum\u00eanica. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<p class=\"western\" align=\"justify\"><span style=\"font-size: medium; color: #333300;\"><strong><span style=\"font-family: Candara, sans-serif;\">Nesta recep\u00e7\u00e3o, a Igreja aceitou o melhor da teoria pol\u00edtica da Paid\u00e9ia e da Tradi\u00e7\u00e3o hebraica, o que mostra como o catolicismo aprecia a Democracia popular, o Estado social, a economia mista, o cooperativismo etc. <\/span><\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Em Num\u00eanio de Apam\u00e9ia (s\u00edrio, que viveu l\u00e1 pelo s\u00e9culo II d.C.), h\u00e1 a mesma id\u00e9ia de Trindade, que consta em Eudoro, e foi tamb\u00e9m acolhida por Plotino. Num\u00eanio era plat\u00f4nico e pitag\u00f3rico. Num\u00eanio explicava que h\u00e1 o Pai, que \u00e9 o Bem personalizado; h\u00e1 o Demiurgo; e h\u00e1 a Alma do mundo. Num\u00eanio era [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[39],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4144"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4144"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4145,"href":"https:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4144\/revisions\/4145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.luizfdesouza.com.br\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}